Stel je voor: je zit in een sollicitatiegesprek en de recruiter vraagt niet langer "wat verdien je nu eigenlijk?" Vanaf 2027 is die vraag in Nederland gewoon verboden. De EU-richtlijn loontransparantie verplicht werkgevers om open kaart te spelen over salaris, en dat verandert de manier waarop je onderhandelt fundamenteel.
De richtlijn is al in 2023 aangenomen in Brussel, maar lidstaten kregen tot 7 juni 2026 om hem om te zetten in nationale wetgeving. Nederland haalde die deadline niet: de minister van Sociale Zaken heeft de Tweede Kamer laten weten dat de invoering doorschuift naar uiterlijk 1 januari 2027. Wat er precies gaat veranderen, is intussen al wel duidelijk.
Geen vragen meer naar je huidige salaris
Het belangrijkste voor jou als werknemer: een werkgever mag straks niet meer informeren naar je huidige of vorige salaris. Die vraag klinkt onschuldig, maar hij houdt in de praktijk vaak een loonkloof in stand. Verdiende je in je vorige baan minder dan een mannelijke collega met dezelfde functie, dan nam je dat verschil eigenlijk mee naar je volgende werkgever, want die baseerde het nieuwe bod nou eenmaal op wat je al kreeg.
Werkgevers moeten in plaats daarvan proactief een salarisbandbreedte delen, al in de vacature of uiterlijk vóór het eerste gesprek. Je weet dus vooraf ongeveer waar je aan toe bent, in plaats van dat je moet gokken of onderhandelen vanuit een informatieachterstand.
Bedrijven moeten hun loonkloof gaan melden
Voor organisaties met meer dan honderd werknemers gaat er nog meer veranderen. Zij moeten periodiek rapporteren over het gemiddelde loonverschil tussen mannen en vrouwen, uitgesplitst per functiecategorie. Blijkt het verschil binnen een categorie groter dan 5 procent en kan de werkgever dat niet onderbouwen met objectieve, geslachtsneutrale criteria, dan moet er een gezamenlijke loonevaluatie komen met de ondernemingsraad.
Dat is geen overbodige luxe. Het onbewerkte loonverschil binnen de EU lag de afgelopen jaren gemiddeld tussen de 10 en 15 procent, met grote verschillen per land. Nederland zit daar niet bepaald aan de gunstige kant van.
Waarom veel vrouwen niet eens weten wat ze mislopen
Wat deze richtlijn ook blootlegt: hoe weinig collega's onderling over geld praten. Uit recent onderzoek blijkt dat een groot deel van de werkenden geen idee heeft wat een directe collega verdient, en dat cijfer ligt bij vrouwen nog hoger dan bij mannen. Zolang niemand het weet, is een oneerlijk verschil ook nooit bespreekbaar.
Dat sluit aan bij een patroon dat je op meer plekken terugziet. Ben je bezig met je financiële situatie op orde krijgen? Lees dan ook ons artikel over het belang van geld sparen, of check deze tips om zonder gedoe geld opzij te zetten. Loontransparantie is de eerste stap, maar wat je met dat extra inzicht doet, bepaal je zelf.
Hoe je je nu al voorbereidt
Je hoeft niet te wachten tot januari 2027 om er iets mee te doen. Vraag bij je volgende sollicitatie gewoon zelf naar de salarisrange, ook als die nog niet wettelijk verplicht is. Steeds meer bedrijven zetten die vrijwillig al in de vacaturetekst, precies om zich alvast voor te bereiden op de nieuwe regels.
Praat daarnaast eens open met collega's over salaris, hoe ongemakkelijk dat in het begin ook voelt. Uit onderzoek naar de loonkloof blijkt keer op keer dat transparantie zelf al een deel van het verschil wegneemt, simpelweg omdat werkgevers minder ruimte hebben om ongelijke bedragen naast elkaar te laten bestaan zonder dat iemand het merkt.
Dit is wat er in de tussentijd al verandert
Sommige recruiters en HR-afdelingen lopen nu al vooruit op de wet, om niet over een paar maanden alsnog hun hele wervingsproces om te hoeven gooien. Zie je bij je volgende sollicitatie dus al een salarisrange staan waar dat voorheen nooit gebeurde, dan is dat geen toeval. Het is het begin van een verschuiving waarbij jij straks niet meer hoeft te gokken wat een baan waard is, maar het gewoon zwart-op-wit krijgt voordat je "ja" zegt.
